Vorige Volgende

De NS 1000 is een serie met elektrische locomotieven van de Nederlandse Spoorwegen (NS). Deze werden ingezet in de periode 1948 - 1982. Het waren de eerste eigen electrische treinen van de NS.

De NS had voor de Tweede Wereldoorlog geen elektrische locomotieven operationeel in gebruik. Voor de oorlog had de NS directie al wel contact met het Zwitserse locomotievenfabrikant Oerlikon. In 1942 werden er 10 locomotieven besteld. Door de oorlog werden deze pas in 1948 uitgeleverd. De specificaties waren gedurende deze periode wel enkele malen aangepast. Ondanks het hoge aantal storingen bleven de locomotieven tot en met 1982 in gebruik.

Het Zwitserse bedrijf

Schweizerische Lokomotivenfabrik Winterthur

afgekort SLM, heeft de eerste drie locomotieven van de serie 1000 gebouwd. De andere locs zijn door Werkspoor gebouwd. SLM heeft hiervoor wel de electrische installatie geleverd.

Wat betreft electrische treinen is er altijd een kip en ei verhaal. Moeten we nu eerst electrische treinen kopen en dan electriciteitmasten aanleggen? Of moeten we eerst delen van het spoornet electrificeren en dan daarop rijden met electrische treinen.

Al in de jaren dertig werd een groot deel van het spoorwegnet in het westen en midden van het land geelectrificeerd. Hierop reed men met treinstellen, zowel dieselelektrische treinstellen als later ook enkel elektrische treinstellen. Een treinstel is een of meer gekoppelde treinrijtuigen die samen een complete trein vormen en die zelfstandig kunnen rijden, doordat ze eigen aandrijving hebben.

Ook voor de oorlog was er al beperkt sprake elektrisch goederenvervoer. Elektrische trams werden ook gebruikt voor goederenvervoer. Bij sommige industriële spoorlijnen en in de haven, werden elektrische locomotieven gebruikt.

Veel van de electrische en reguliere infastructuur was tijdens de oorlog vernield of beschadigd. Na de bevrijding begon de wederopbouw. De Nederlandse Spoorwegen zette alle middelen in om de infrastructuur weer te herstellen. In de jaren direct na de oorlog was het treinverkeer nog grotendeels afhankelijk van stoomlocomotieven. De NS besloot sterk in te zetten op electrificatie. Waaronder de aankoop van de serie 1000.

De asindeling is de verdeling van wel en niet aangedreven assen van een trein. De NS 1000 heeft een asindeling met de omschrijving (1A)Bo(A1). Voor en achter heeft de loc een draaistel met in ieder draaistel: een wel en een niet aangedreven as. Tussen de 2 draaistellen nog 2 aangedreven assen deze zitten vast in het treinhuis.

1    = Een loopas

A    = Een aangedreven as

()   = De haakjes geven aan dat de assen ertussen in een apart draaistel zitten

B    = Twee aangedreven assen

o    = Het kleine o'tje geeft aan dat deze 2 assen apart van elkaar aangedreven worden

A    = Een aangedreven as

1    = Een loopas

()'  = Soms zie je ook een quote, welke specifiek aangeeft dat het een apart draaistel is

Hieronder staan de wielen getekend. Met iedere as een nummer.

Uit de codering is te zien dat we beginnen met een loopas (as 1) en dat er dan een aangedreven as (as 2) volgt. Beide zitten in een draaistel bij elkaar. Het draaistel heb ik aangegeven met het groene blokje.

Dan komen we op het einde. Uit de codering is te zien dat er eerst een aangedreven as is (as 5) en dan een loopas (6). Beide zitten in een draaistel (groen blokje) bij elkaar.

1 = loopwiel

2 = aandrijfwiel

3 = aandrijfwiel

4 = aandrijfwiel

5 = aandrijfwiel

6 = loopwiel

Hier een foto van een Roco model. duidelijk is te zien dat de 2 buitenste wielen afwijken, dat zijn de loopwielen. Die zorgen ervoor dat de loc op de rails blijft. De vier middelste wielen zijn de aandrijfwielen, die er voor zorgen dat de trein zal rijden.

De loc 1001-1005 kwamen allemaal in 1948 in dienst, de andere vijf een jaar later. De 1006 is verongelukt en al in 1961 gesloopt. De 1002 volgende in 1975. De andere locs zijn allemaal in 1982 uit dienst genomen en zijn gesloopt.

Enkel de laatste geleverde 1000, de 1010, is in 1949 in dienst gekomen en heeft een plek in het spoorwegmuseum gevonden.

Er zijn niet heel veel modellen uitgekomen in H0. Ik heb onderstaande kunnen vinden.

Merk

Artikelnummer

Loc nummer

Kleur

Opmerkingen

Roco

61414

1001

blauw

Roco

62676

1002

groen

Roco

68676

1002

groen

Roco

72519

1002

blauw

Roco

43615

1003

blauw

Philotrain

58A

1004

groen

Philotrain

58B

1007

groen

Philotrain

58C

1007

blauw

Philotrain

58D

1008

groen

Roco

43615

1007

blauw

Roco

43615

1008

groen

Roco

43616

1008

groen

Roco

68675

1008

blauw

Roco

43615

1010

blauw

Roco

43616

1010

groen

1) Set van een loc met 6 bakwagons

Dan komt het middenstuk. Twee aangedreven assen. Het is duidelijk dat dit as 3 en as 4 zijn. Deze assen zitten niet in een draaistel, maar zijn direct bevestigd aan het blauwe frame van de trein. Verder weten we nog dat beide een eigen aandrijving hebben.

De informatie op punthooft is en wordt met zorg en liefde samengesteld. Desondanks kunnen wij niet garanderen dat de inhoud volledig, juist of actueel is. De gebruiker is zelf verantwoordelijk voor het verifiëren van de juistheid van de gepresenteerde informatie. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor eventuele fouten, onvolledigheden of verouderde informatie. Ook aanvaarden wij geen aansprakelijkheid voor schade die voortvloeit uit het gebruik van punthooft of het vertrouwen op de informatie op punthooft.