Bels Lijntje - Introductie
Het Bels lijntje is de oude eensporige spoorweg welke liep van Tilburg naar Turnhout. Tussendoor waren en stops in Riel, Alphen, Baarle Nassau en vervolgens bij de grens NL/B.
De naam
Bels Lijntje
komt uit het Brabants waar Bels
een benaming is voor Uit Belgie
. De uitbater van de spoorweg was Grand Central Belge
. Het was dus de spoorweg van de Belgen.Er is in 1865 begonnen met de aanleg van de spoorlijn en de opening was op 1 oktober 1867. Al in 1934 werd het reizigersvervoer gestopt en op 3 juni 1973 werd ook het goederenvervoer gestopt.
Inmiddels bestaat deze spoorweg niet meer. In 1986 werden de rails en bielsen op het Belgische deel verwijderd. Op het Nederlandse deel heeft nog een tijd een toeristentreintje gereden. Vanaf 1987 werd echter ook het Nederlandse deel gesloopt. Imiddels is het grotendeels een fietspad geworden.
De reis
De 6 kilometer van Tilburg naar Riel duurde 10 minuten. Daarna 7 km door naar Alphen in 11 minuten. De 5 kilometer naar Baarle duurde 9 minuten. Van Baarle Centrum naar de grens is 4 kilometer en duurde 8 minuten. Tussen de Grens en Turnhout ligt op een kilometer van de grens het staion Weelde, waar slechts soms werd gestopt. Van de grens naar Turnhout is het 9 kilometer.
Grofweg ieder station op 10 minuten van elkaar. En na 50 minuten was de hele lijn dus bereden.
Tussen Tilburg en Riel was er nog een aftakking naar Goirle, deze was enkel voor goederentreinen in gebruik.
- 0km Turnhout
- 8km Weelde
- 9km Grens Baarle Nassau
- 13km Baarle Nassau
- 18km Alphen
- 25km Riel
- 31km Tilburg
In Tilburg
Wie vanuit Riel nu het fietspad volgt richting Tilburg, zal bemerken dat voor het industrieterein langs de snelweg de route naar links draait, onder de snelweg doorgaat en dan de Gilzerbaan ter hoogte van het Bospad kruist. Het fietspad loopt dan door naar de Bredase weg (kruizing bij Landgoed Sparrenhof) en loopt achter de hockeyvelden langs de Zwartvenseweg tot de parkeerplaats bij de spoorlijn, Tilburg-Breda.
De originele route liep bij het industrieterein rechtdoor. Recht door de Blaak en Zorgvlied om op het huidige terein van de Hogeschool een bocht te maken om ter hoogte van Station Tilburg Universiteit aan te sluiten op de spoorlijn Tilburg-Breda. De kruizing met de Bredaseweg lag ter hoogte van de Schout de Roijstraat.
In rood de uiteindelijke route, in blauw de originele route in/rond Tilburg. Beide zijn schematische indicaties van de route!
Tijdslijn
- 1865 Start aanleg
- 1867 1 oktober ingebruik name
- 1868 Er worden 28 wacht en seinhuizen gebouwd op Nederlands grondgebied
- 1906 Grensstation Weelde-Baarle-Nassau wordt in gebruik genomen (architect ing.Heukelom)
- 1934 1 oktober komt een einde aan 't personenvervoer en wordt station Baarle dorp gesloten
- 1940 Een aantal loodsen op het grensstation afgebroken
- 1944 Begin juli wordt de spoorbrug over het kanaal te Turnhout opgeblazen, waarschijnlijk door de Witte Brigade
- 1948 Douaneloods van het grensstation wordt overgebracht naar Hengelo
- 1950 Tractiegebouwen, seinhuizen en locomotiefloods van het grensstation worden afgebroken
- 1956-1959 Het 140 meter lange middenstuk van het stationsgebouw Baarle-Grens wordt afgebroken
- 1958 Het spoor word verlegd in Tilburg i.v.m. aanleg van het hoogspoor
- 1973 Goederenvervoer over tussen Tilburg en Baarle-Nassau wordt stopgezet
- 1974 Op 22 juni wordt Stichting Stoomtreinmaatschappij Tilburg-Turnhout opgericht
- 1974-1976 Locomotief 3737 ingezet voor het toeristentreintje tussen Tilburg en Baarle
- 1976-1981 Locomotief 8826 ingezet voor het toeristentreintje tussen Tilburg en Baarle
- 1981 Locomotief D777 ingezet voor het toeristentreintje tussen Tilburg en Baarle
- 1982 Stichting Stoomtrein Tilburg-Turnhout wordt opgeheven het toeristenlijntje is niet meer rendabel
- 1993 Fietspad Bels Lijntje wordt in gebruik genomen
De informatie op punthooft is en wordt met zorg en liefde samengesteld. Desondanks kunnen wij niet garanderen dat de inhoud volledig, juist of actueel is. De gebruiker is zelf verantwoordelijk voor het verifiëren van de juistheid van de gepresenteerde informatie. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor eventuele fouten, onvolledigheden of verouderde informatie. Ook aanvaarden wij geen aansprakelijkheid voor schade die voortvloeit uit het gebruik van punthooft of het vertrouwen op de informatie op punthooft.
(C) punthooft 2026
De informatie op punthooft is en wordt met zorg en liefde samengesteld. Desondanks kunnen wij niet garanderen dat de inhoud volledig, juist of actueel is. De gebruiker is zelf verantwoordelijk voor het verifiëren van de juistheid van de gepresenteerde informatie. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor eventuele fouten, onvolledigheden of verouderde informatie. Ook aanvaarden wij geen aansprakelijkheid voor schade die voortvloeit uit het gebruik van punthooft of het vertrouwen op de informatie op punthooft.
(C) punthooft 2026