Treinstel - Introductie
Een treinstel is een trein, die bestaat uit meerdere gekoppelde rijtuigen bestaat. Samen vormen die rijtuigen een eenheid. Een treinstel heeft een eigen aandrijving heeft. En omdat een treinstel een eigen aandrijving heeft, is er natuurlijk geen locomotief nodig om deze te trekken. De motoren zitten in de ruituigen zelf, vaak onder de banken, maar ook soms als losse coupe.
UNDEFINED IMAGE ../public/trein/graph/treinstel1
In Nederland worden treinstellen tegenwoordig veel ingezet. Ze hebben hiermee de standaard locomotief zo goed als verdrongen. In het goederenvervoer zijn geen treinstellen. Hieronder een beknoptgeschiedenis.
1920–1950
Begin elektrisch treinstellen
1950–1970
Klassiekers als de Hondekop en de Apekop
1970–1990
Moderne treinstellen als de Sprinter en Koploper
1990–2010
Dubbeldekkers
2010–
Lichte treinstellen
Voor/nadelen
Het voordeel van een treinstel in plaats van een losse locomotief met wagons zit hoofdzakelijk in efficiënte operatie en gebruiksgemak. Een treinstel is ontworpen als een geheel. Hierdoor zijn aandrijving en rijtuigen helemaal op elkaar afgesteld.
Doordat de motoren in meerdere rijtuigen zitten, kunnen treinstellen als geheel vaak sneller optrekken en ook vlotter afremmen. Dat is natuurlijk ideaal voor stoptreinen met veel haltes. Bijkomend voordeel is dat ze hierdoor punctueler zijn, en dat is handig op drukke trajecten.
Treinstellen hebben aan beide uiteinden een besturinginstallatie. De machinist hoeft bij een eindstation enkel naar de andere kant van de trein te lopen en kan van daaruit meteen terug rijden. Dit scheelt veel rangeerwerk.
Treinstellen zijn vaak onderling te koppelen. Hierdoor kan een trein soms rijden als twee losse korte treinen en worden samengevoegd tot een lange in de spits.
Natuurlijk is er ook een nadeel, als er een storing is, dan staat de gehele trein stil. Een losse wagon is vaak eenvoudiger weg te rangeren.
Nederlandse treinstellen
Treinstel
In dienst
Uit dienst
Bouwer
Bijnaam
Materieel ‘24
1924
1956
Werkspoor, Beijnes
Blokkendoos
Materieel ‘35
1935
1968
Werkspoor, Beijnes
Stroomlijn
Materieel ‘36
1936
1972
Werkspoor, Beijnes
Stroomlijn
Materieel ‘40
1940
1968
Werkspoor, Beijnes
Stroomlijn
Materieel ‘46
1946
1983
Werkspoor, Beijnes
Muizeneus
Materieel ‘54
1956
1996
Werkspoor, Beijnes, Allan
Hondekop
Plan X (DE-I/II)
1953
1980
Werkspoor
Blauwe Engel
Plan U (DE-III)
1960
2003
Werkspoor
Rode Duivel
Materieel ‘64
1961
2016
Werkspoor, Talbot
Apekop
NS DE-IV
1961
1990
Werkspoor
—
SGM (Stadsgewestelijk Materieel)
1975
2021
Talbot
Sprinter
ICM (Intercity materieel)
1977
actief
Talbot
Koploper
Zilvermeeuw
1976
1997
Werkspoor
Zilvermeeuw
DH1/DH2
1981
2017
Waggon Union
Wadloper
DDM-1 (Dubbeldeksmaterieel)
1985
2016
Talbot
—
SM ‘90
1992
2005
Talbot
Railhopper
VIRM (Verlengd InterRegioMaterieel)
1994
actief
Talbot / Bombardier
RegioRunner
DM ‘90
1996
2017
Talbot
Buffel
mDDM (gemoderniseerd DDM)
1997
2019
Talbot
—
GTW (GTW 2/6, 2/8)
2006
actief
Stadler
—
Protos
2007
2023
Fahrzeugtechnik Dessau
—
LINT
2003
actief
Alstom (voorheen LHB)
—
V250
2012
2013
AnsaldoBreda
Fyra
FLIRT
2016
actief
Stadler
—
SNG (Sprinter Nieuwe Generatie)
2018
actief
CAF
—
ICNG (Intercity Nieuwe Generatie)
2023
actief
Alstom
—
WINK
2020
actief
Stadler
—
De informatie op punthooft is en wordt met zorg en liefde samengesteld. Desondanks kunnen wij niet garanderen dat de inhoud volledig, juist of actueel is. De gebruiker is zelf verantwoordelijk voor het verifiëren van de juistheid van de gepresenteerde informatie. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor eventuele fouten, onvolledigheden of verouderde informatie. Ook aanvaarden wij geen aansprakelijkheid voor schade die voortvloeit uit het gebruik van punthooft of het vertrouwen op de informatie op punthooft.
(C) punthooft 2026
De informatie op punthooft is en wordt met zorg en liefde samengesteld. Desondanks kunnen wij niet garanderen dat de inhoud volledig, juist of actueel is. De gebruiker is zelf verantwoordelijk voor het verifiëren van de juistheid van de gepresenteerde informatie. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor eventuele fouten, onvolledigheden of verouderde informatie. Ook aanvaarden wij geen aansprakelijkheid voor schade die voortvloeit uit het gebruik van punthooft of het vertrouwen op de informatie op punthooft.
(C) punthooft 2026